วัดทรายขาว อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน

วัดทรายขาว ตั้งอยู่ที่บ้านทรายขาว เลขที่ 113 หมู่ 2 ตำบลแม่ฮี้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

วัดทรายขาว ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2269 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 เชื่อกันว่าเป็นวัดเก่าแก่ของชาวพม่า เพราะมีการพบหลักฐาน “พระปานปอง” สวมเครื่องทรงแบบพม่า ปัจจุบัน วัดนี้เป็นที่พำนักของเจ้าคณะอำเภอปาย มีพระสิงห์รุ่น 3 อายุมากกว่า 80 ปี และ “พระสมเด็จพระมหาสมณโคดม” ที่สร้างขึ้นใหม่ องค์สีขาว เด่นสง่าสามารถมองเห็นได้แต่ไกล ตั้งอยู่กลางแจ้งคู่กับพระเจดีย์องค์สีขาว และในช่วงมกราคมของทุกปี ทางวัดจะประกอบพิธีสืบชะตาหลวง เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้มีโอกาสร่วมทำบุญต่อชะตา หรือเสริมชีวิตให้ร่มเย็นเป็นสุข และด้วยบริเวณรอบๆ วัดทรายขาวมีวิวทิวทัศน์ที่สวยงาม ท่ามกลางธรรมชาติอันสดชื่นเขียวขจี นักท่องเที่ยวจึงนิยมมา ปั่นจักรยานเที่ยวชมวิถีชีวิตชุมชนโดยรอบกันเป็นประจำ

ปูชนียสถานและปูชนียวัตถุที่สำคัญ

1. พระอุโบสถ จุดเด่นสะดุดตาที่อยู่ด้านหน้าพระอุโบสถ ก็คือ พญานาค 7 เศียร 2 องค์ ตามตำนานของ พญาศรีสัตตนาคราช มีความงามสง่าน่าเกรงขาม มี 7 เศียร ลำตัวเดียว มีเกล็ดเป็นสีรุ้ง เป็นตระกูลพญานาคที่สืบสายพันธุ์มาตั้งแต่สมัยพุทธกาล มีความใกล้ชิดกับพระพุทธองค์และพระพุทธศาสนา เป็นหนึ่งในพญานาคผู้มีฤทธิ์ ทรงศักดาอานุภาพ ถือเป็นต้นตระกูลแห่งพญานาคทั้งปวง ตั้งแต่รุ่นปู่ย่าล้วนศรัทธา ในความศักดิ์สิทธิ์ของพญานาค ในฐานะที่เป็นผู้ดูแลปกปักรักษาแถบลุ่มน้ำโขง คอยรักษาพระพุทธศาสนา ภายในพระอุโบสถ ประดิษฐานพระสิงห์รุ่น 3 อายุมากกว่า 80 ปี

2. ซุ้มประตูโขงของวัดมีสีแดงโดดเด่น ประดับด้วยกระจกสวยงาม สำหรับซุ้มประตูโขง ซุ้มโขง หรือประตูโขง คือ ประตูทางเข้าวัดที่พบในศิลปะล้านนา รวมถึงศิลปะล้านช้าง ซึ่งได้รับอิทธิพลศิลปะล้านนา ที่ถือคติความเชื่อทางพุทธศาสนาเปรียบดั่งป่าหิมพานต์ ทางผ่านระหว่างชมพูทวีปสู่เขาพระสุเมรุอันเป็นศูนย์กลางของจักรวาล

3. พระสมเด็จพระมหาสมณโคดม เป็นพระพุทธรูปองค์ใหญ่สีขาว ประดิษฐานอยู่ลานกลางแจ้งคู่กับพระเจดีย์องค์สีขาว

4. พิธีสืบชะตาหลวง ซึ่งเป็นประเพณีท้องถิ่นที่สืบทอดมาช้านาน เป็นการทำบุญต่ออายุ หรือทำให้ชีวิตมีความร่มเย็นเป็นสุขบ้านเมืองมีความสงบเรียบร้อย ทำให้มีความเจริญรุ่งเรือง ทำให้อันตรายใดๆ ที่จะเกิดขึ้น แคล้วคลาดปลอดภัย จัดขึ้นในช่วงเดือนมกราคมของทุกปี

5. ประเพณีสรงน้ำพระเจ้าทันใจ จัดขึ้นในช่วงเดือนเมษายนของทุกปี

พระมหาสมศักดิ์ สุภเมธี
รองเจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน
เจ้าอาวาสวัดทรายขาว