วัดบ้านปาง ตั้งอยู่เลขที่ 381 หมู่ที่ 1 บ้านปาง ต.ศรีวิชัย อ.ลี้ จ.ลำพูน
วัดบ้านปาง สร้างขึ้นโดยครูบาศรีวิชัย ประมาณ พ.ศ. 2444 ถือเป็นวัดสำคัญอีกแห่งของลำพูน เพราะเป็นวัดบ้านเกิดที่ครูบาศรีวิชัยได้บวชเรียนครั้งแรก และยังเป็นสถานที่ดับขันธ์มรณภาพอีกด้วย วัดบ้านปาง แต่เดิมตั้งอยู่ด้านล่างบริเวณศาลาหมู่ 13 แต่เนื่องจากมีเสียงดังรบกวนของชาวบ้าน ครูบาศรีวิชัยจึงได้ขึ้นมาสร้างวัดบนภูเขา และตั้งชื่อวัดใหม่เป็น “วัดจอมสลีทรายมูลศรีบุญเรือง” หรือ “วัดบ้านปาง” ท่านได้เริ่มสร้างวัดนี้เป็นวัดแรก และได้ก่อกำแพงหินทำเป็นขอบพัทธสีมา รวมถึงสร้างวิหาร พระเจดีย์ บันไดนาคด้านทิศเหนือ จากนั้นท่านก็ได้ออกธุดงค์เพื่อสร้างวัดต่างๆ ในเขตภาคเหนือ วัดบ้านปางได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2559 ผูกพัทธสีมา พ.ศ. 2559 เขตวิสุงคามสีมา 100 ไร่ 400 เมตร ยาว 500 เมตร
ประวัติพระครูบาเจ้าศรีวิชัย
พระครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย หรืออีกนามที่ชาวล้านนาเรียกขานคือ พระครูบาศีลธรรมเจ้า บิดาท่านชื่อ ควาย มารดา ชื่อ อุสา ท่านเป็นคนบ้านปาง เมืองลี้ มีพี่น้องรวม 5 คน 1. นายอินไหว 2. นางอวน 3. นายอินตาเฟือน (ครูบาศรีวิชัย) 4. นางแว่น 5. นายทา
ครูบาศรีวิชัย เกิดเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2420 ปีขาล เดือน 9 ตอนท่านเกิดมีปรากฏการณ์สะท้าน ฟ้าร้องเสียง ดังลั่น ชาวล้านนาเชื่อว่าผู้มีบุญบารมีมาเกิด และจะได้สร้างสมบุญบารมีในกาลข้างหน้า เด็กชายอินตาเฟือนเป็นเด็กเลี้ยงง่าย ช่วยพ่อแม่ทำงาน ขยันขันแข็ง ชอบเลี้ยงวัวควาย รักสงบ ท่านไม่ยอมกินเนื้อสัตว์มาตั้งแต่เด็ก กินแต่ผักผลไม้ หรือกินมังสวิรัติเป็นประจำ เมื่ออายุได้ 17 ปี มีครูบาขัติยะท่านได้ ธุดงค์ผ่านมาที่บ้านปาง ซึ่งสมัยก่อนที่นี่เป็นแหล่งเลี้ยงช้างป่า เมื่ออินตาเฟือนทราบข่าวจึงขออนุญาตพ่อแม่ไปเรียนหนังสือและฝากตัวเป็นศิษย์กับครูบาขัติยะ กระทั่งได้บรรพชา เป็นสามเณร จากนั้นเมื่ออายุครบ 21 ปี (พ.ศ. 2441) ท่าน ก็ได้บวชที่วัดบ้านโฮ่ง และมาอยู่วัดบ้านปาง ได้รับฉายา สิริวิชโยภิกษุ ท่านมีความเฉลียวฉลาดและได้ร่ำเรียนกับอาจารย์มากมาย พออายุได้ 24 ปี 4 พรรษา ก็ได้เป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านปาง แทนครูบาขัติยะ ซึ่งได้ออกธุดงค์และมิได้กลับมา แต่เดิมวัดบ้านปางตั้งอยู่ในชุมชนด้านล่าง ท่านจึงมักขึ้นไปหาความสงบนั่งภาวนาบนเขา ครั้งหนึ่งเกิดนิมิตว่าเทวดาให้ท่านขึ้นไปสร้างวัดบนเขาได้ ท่านจึงเริ่มขึ้นไปแผ้วถางป่า สร้างวัดบนเขาพร้อมกับชาวบ้าน ซึ่งช่วยกันขนหินขึ้นวัด เพื่อก่อกำแพง และเปลี่ยนชื่อวัดเป็น “วัดจอมสลีทรายมูลศรีบุญเรือง” หรือที่เรียกกันติดปากว่า “วัดบ้านปาง” เมื่อ พ.ศ. 2444
ครูบาศรีวิชัยท่านเป็นนักบุญผู้ทรงศีลาจารวัตร ครองตนแห่งธุดงค์ บำเพ็ญสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน อย่างเคร่งครัด ชาวบ้านต่างเลื่อมใสพากันนำบุตรหลานมาบวชเรียนกับท่านเป็นจำนวนมาก แต่พระผู้ใหญ่ทางแขวงลี้ไม่ พอใจจึงไม่ส่งพระอุปัชฌาย์มาบวชให้ ท่านครูบาศรีวิชัยเลยบวชให้เอง เพราะใกล้เข้าพรรษาแล้ว จึงเป็นเหตุให้ท่านถูกกล่าวหาว่าเป็นพระอุปัชฌาย์เถื่อน จนถูกส่งไปไต่สวนที่วัดลี้หลวง ชาวบ้านผู้เลื่อมใสศรัทธาต่างก็พากันไปชุมนุมเรียกร้องความยุติธรรม เพราะเชื่อว่าท่านถูกกลั่นแกล้ง ทางเจ้าคณะแขวงลี้จึงได้ส่งเรื่องไปให้เจ้าคณะจังหวัดพิจารณา และปรากฏว่าท่านไม่ผิด แต่ท่านยังคงถูกใส่ร้ายอย่างต่อเนื่อง กระทั่งทางคณะแขวงลี้ได้ปลดท่านจากการเป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านปาง ขณะท่านอายุได้ 33 ปี อย่างไรก็ตาม ท่านยังคงปฏิบัติภารกิจต่างๆ อย่างไม่ย่อท้อ รวมถึงการออกเดินทางไปบูรณะวัดต่าง ๆ รวม 108 วัด
ปูชนียสถานและปูชนียวัตถุที่สำคัญ
1. พระวิหาร โบราณสถานอันเก่าแก่ เมื่อครั้งสมัยที่ครูบาศรีวิชัยยังมีชีวิตอยู่ สร้างตามแบบสถาปัตยกรรมล้านนา ลักษณะอ่อนช้อยงดงาม เมื่อเดินออกมาจากพระวิหาร ก็จะพบพระนอนองค์ใหญ่สีขาว ถัดออกมาเล็กน้อยก็จะพบกับเจดีย์สามครูบา และปราสาทหินอ่อนอนุสาวรีย์พระครูบาเจ้าศรีวิชัย ซึ่งถูกสร้างขึ้นในบริเวณที่ครูบาฯ ได้มรณภาพ
2. พระบรมธาตุเจดีย์สีทององค์ใหญ่ ตั้งอยู่ด้านหลังพระวิหารครูบาฯ ได้สร้างพระเจดีย์และวัดต่างๆให้เป็นไปตามแบบพระธาตุหริภุญชัย น่าจะเป็นเพราะท่านเกิดที่บ้านปาง จังหวัดลำพูนนั่นเอง
3. พิพิธภัณฑ์บริขารพระครูบาเจ้าศรีวิชัย ซึ่งได้จัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัว และโบราณวัตถุต่างๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับตัวท่านไว้มากมาย เช่น เหรียญวัตถุมงคลรุ่นต่างๆ บานประตู – หน้าต่าง เก่าแก่ตั้งแต่สมัยท่านครูบาฯ ทำการบูรณะวัด รอยมือและรอยเท้าของท่านครูบาฯที่ ประทับไว้เมื่อคราวบูรณปฏิสังขรณ์วัดพระเจ้าตนหลวง จังหวัดพะเยา นอกจากนี้ยังมีรูปปั้นหุ่นขี้ผึ้งเสมือนจริง ในท่านั่งของท่านให้ได้กราบสักการะด้วย
4. รูปปั้นขนาดใหญ่ครูบาเจ้าศรีวิชัย ด้านหน้าวัดจะพบกับบันไดพญานาค ใกล้ๆ กันนั้นเป็นรูปปั้นขนาดใหญ่ของครูบาศรีวิชัยในท่านั่งขัดสมาธิ โดยมีฉัตรอยู่ด้านบนตั้งโดดเด่นเป็นสง่าให้ผู้คนได้มากราบไหว้ขอพร
พระครูปลัดวินัย อภินนฺโท
เจ้าอาวาสวัดบ้านปาง